Macaristan’da Deniz Var mı?
Hayat bazen çok garip bir şekilde ilerler. Hedeflerin, hayallerin, beklediğin o büyük anlar bir bir sıraya girer, ama birden, hiç beklemediğin bir yerde, her şeyin tersine döndüğünü hissedersin. Kayseri’de doğup büyümüş biriyim. Kayseri’nin o sıcak havasında, dağlarının sarı rengiyle gözlerini yakalayan bir manzarada, deniz hayalini kurmak, o suyun uçsuz bucaksız maviliğini bir kenara bırakıp her anı hissetmek, hayal etmek en kolay olan şeylerden biriydi. Ama bir gün, Macaristan’a gittiğimde, denizin var olup olmadığını sorgulamak zorunda kaldım. İşte o soru, beni yıllar sonra hala derinden etkiliyor.
Bir Macaristan Hayali
Macaristan’a ilk gidişimde bambaşka bir şeyin parçası olacağıma inanıyordum. Avrupa’da bir yerlere gitmek, farklı kültürleri keşfetmek, okuduklarımın, gördüklerimin gerçeğe dönüşmesi… Her şey gözümde büyüyordu. Macaristan, çok sevdiğim ve bolca okuduğum bir yazar olan Sándor Márai’nin memleketiydi. Onun eserlerinde geçen soğuk, bazen kasvetli ama derinlikli dünyalar bana oldukça yakın geliyordu. Macaristan’a gidişimde onun izlerini bulacağım düşüncesiyle yola çıkmıştım.
Ama bir şey vardı, orada bir eksiklik. Zihnimde hep bir deniz vardı. Kayseri’nin kuru, ova havasından çıkıp, Avrupa’daki o deniz kokusunu almak istemiştim. Yani, Macaristan’a giderken aslında denizin orada olup olmadığını hiç düşünmedim. Hava serindi, nehirler vardı ama deniz? O kadar uzak bir düşünceydi ki. Bir de sahil kenarında oturup rüzgarla savrulmak, dalgaların sesini duymak vardı kafamda. Ama Macaristan’da deniz yoktu.
Bir Macaristan Gerçeğiyle Yüzleşmek
Macaristan’daki ilk günlerim oldukça güzeldi. Buda ve Peşte’nin karşı kıyılarından birini diğerine geçerken, nehrin üzerinden gördüğüm manzaralar gerçekten unutulmazdı. Ama bu nehir, bana o denizin sıcaklığını, kokusunu, derinliğini hatırlatmadı. İşte o an, “Macaristan’da deniz var mı?” sorusu kafamda yankılandı. Çevremdeki insanlara sordum, neredeyse herkes şaşkın bir şekilde, “Burada deniz yok ki,” dedi. Hem de o kadar doğal bir şekilde ki. O kadar sıradan, o kadar normaldi ki! O anda ruhum biraz sarsıldı.
Bir an duraksadım. Kayseri’den buraya kadar gelmiş, farklı bir kültürü, bir dili, farklı bir hayatı keşfetmeye gelmiştim ama içimde o deniz eksikliği devam ediyordu. Hiç farkına varmamıştım ama o, belki de aradığım şeydi. Kayseri’nin o kavurucu sıcağından sonra deniz, bazen küçük bir kaçış, bazen de kalbime dokunan bir mutluluk kaynağıydı. Şimdi burada, Macaristan’da deniz yoktu. Ve bu eksiklik, bir şekilde içimi kemiriyordu.
Bir Hayal Kırıklığı: Kaybolan Umutlar
Günün birinde Macaristan’da bir kasabada, küçük bir kafede oturuyordum. Yanı başımda bir çift vardı. Onlar, o kadar neşeliydiler ki, gülüşlerinden dünya yıkılsa umurlarında değildi. Onlar orada, o sıradan kafede gülüp eğlenirken ben birden denizin eksikliğini hissettim. Oysa o deniz, beni rahatlatır, beni tamamlayan bir parça gibi gelirdi. Gözlerim biraz uzaklara daldı ve bu kez nehrin aksine, bu kasabanın dağları, taşları bana soğuk geldi. Belki de büyütmüştüm, belki de sadece alışık olduğum o serin deniz havasını özlemiştim. Ama bu, bana burada var olmayan bir şeyin eksikliğini hissettirdi.
O anı hatırladıkça, ruhum biraz daha derinlere iniyor. Umut kırıklığı, derin bir hüzünle birleşiyor. “Macaristan’da deniz var mı?” sorusunu kendime bir kez daha sordum. Bir hayal kırıklığı mıydı, yoksa sadece anlamadığım bir şeyin eksikliği miydi? Belki de orada değil de içimdeydi. Bir şeyin eksik olduğu hissi, bazen insanın içinde derinlerde başlar ve insan büyüdükçe, şehir değiştirdikçe, yer değiştirdikçe bu eksiklik gitgide daha çok kendini gösterir.
Hayal ve Gerçek Arasında
Zaman geçtikçe, Macaristan’daki gezim boyunca, birçok şey öğrendim. İnsanlar farklıydı, mutfakları, gelenekleri bambaşkaydı. Ama o deniz, o bana hep huzur veren, kendimi tam hissettiğim yer, yerini bulamıyordu. Macaristan’ı terk ederken, sanki o deniz ile de vedalaşıyordum. Geriye sadece bir hayal kaldı.
Belki de bazı şeylerin yerini bulması, bazı eksikliklerin zamanla fark edilmesi gerekirdi. Macaristan’da deniz olmadığını bilmek, bana bambaşka bir bakış açısı kazandırdı. O eksiklik, beni başka yerleri keşfetmeye zorladı. Başka denizlere, başka okyanuslara, başka dünyalara açıldım. Ama Macaristan’daki o anı hala unutamadım. O soruyu, her zaman zihnimde bir soru işareti olarak taşıdım: Macaristan’da deniz var mı? Belki de önemli olan, bazen bir şeyi bulamamak ve bununla barışabilmektir.
Sonuçta: Denizin Ötesinde Bir Anlam
Yavaşça fark ettim ki, bazen bir yerin eksiklikleri, bize başka bir şeyin değerini öğretir. Macaristan’da deniz yoktu, ama bir şey vardı: bir nehir, farklı bir kültür, yeni insanlar, yeni deneyimler. Deniz yoktu ama başka bir anlam vardı. O anın, o yolculuğun bana kattığı çok fazla şey vardı. Belki de bazen aradığın şeyin, bulunduğun yerde olması gerekmez. Bu yazının sonuna geldiğimde, Macaristan’daki o hayal kırıklığı bile aslında bana bir şeyler öğretti. Bu seyahat, bir anlamda içsel bir keşifti.
Macaristan’da deniz yoktu. Ama ben, her anımda o eksikliğe dair düşündükçe, kendi içimde bir okyanus bulduğumu fark ettim. Ve belki de hayat bazen öyle değil midir? Beklediğimizin ötesinde bir şey bulmak. Kim bilir?